Có những miền đất người ta không đến bằng đôi chân trước, mà đến bằng một tiếng gọi âm thầm nào đó trong lòng. Pác Nặm (Bắc Kạn) là một miền đất như thế, nơi núi rừng bát ngát ôm trọn những bản làng nhỏ bé vào lòng, nơi mây trắng vắt ngang lưng chừng đồi như một dải khăn bất tận của đất trời. Và nơi, giữa cái nghèo, cái khó, cái xa xôi cách trở, nhưng lòng mến Chúa cùng tình người vẫn lặng lẽ nảy mầm, bền bỉ như cỏ dại mọc lên từ khe đá. Tôi đặt chân đến đây vào dịp hè vừa rồi, khi tâm trí còn ngổn ngang những mệt nhọc của một năm học dài, mang theo không ít hoài nghi về những gì mình có thể cho đi. Nhưng chính giữa miền đất ấy, giữa những điều tưởng như chẳng có gì để gọi là "đủ đầy", tôi lại thực sự chạm vào ý nghĩa sâu xa của hai chữ "niềm vui" niềm vui ngày hè nơi đại ngàn này.
Đây không phải là lần đầu tiên tôi ngược lên vùng cao, cũng không phải lần đầu
tiên tôi được sống giữa người đồng bào. Thế nhưng chuyến đi lần này lại khác.
Nó không đi qua tôi như một trải nghiệm, mà đi vào tôi, Chạm đến phần
sâu thẳm nhất trong tâm hồn, để rồi ở lại đó, âm thanh âm ỉ và dịu dàng, như
hơi ấm bếp lửa còn vương trên áo sau một đêm ngồi bên nhà sàn.
Giai điệu bài
thánh ca của Linh mục Vinh Hạnh vẫn hằng ngân vang: “Đâu có tình yêu
thương, ở đó có Đức Chúa Trời” và đó cũng là chân lý mà đại văn hào Nga
Leo Tolstoy từng dùng để đặt tên cho một tác phẩm để đời của mình. Tôi tin,
giữa những bản làng nghèo khó, thiếu thốn đủ điều ấy, Ngài đã âm thầm chọn cư
ngụ, không phải trong những gì đầy đủ, huy hoàng, mà trong những con người
chẳng có gì để trao ngoài một tấm lòng rộng mở đến vô cùng. Hai tuần đồng hành
tuy thật ngắn ngủi, nhưng đủ dài, đủ sâu để tôi được sống trọn từng khoảnh từng
khắc: được cùng học, cùng làm, cùng gặp gỡ và chia sẻ với những “mầm non” chân
chất nơi miền sơn cước này.
Mỗi độ hè về, khi mưa rào đầu mùa gột dịu
nắng gắt trên sườn đồi cũng là lúc giáo xứ Pác Nặm lại rộn ràng chuẩn bị cho
khóa sinh hoạt hè. Với ưu tư của mục tử và tình thương mến bao la dành cho đoàn
chiên, Cha xứ Phêrô đã dành trọn khoảng thời gian quý báu này để mở ra khóa
sinh hoạt hè, chốn hẹn thân thương quy tụ những thiếu nhi từ khắp các bản làng
về với giáo xứ sau những ngày tháng miệt mài bên trang sách và những ngày hè
vất vả theo ba mẹ lên nương rẫy. Đây là lúc các em được trở về trong vòng tay
yêu thương của Giáo xứ. Giữa tiếng kinh nguyện sốt sắng, những giờ học, và những
tiếng cười rộn rã, các em không chỉ được bồi đắp đức tin, học hỏi tri thức, mà
còn được sống trọn vẹn những tháng ngày tuổi thơ êm đềm và ý nghĩa nhất.
Trở về giáo xứ Pác Nặm hè này là những em thiếu nhi độ tuổi từ 11 đến 15 tuổi, những đứa trẻ người H'Mông, Dao, Sán Chỉ...
mang trên mình sắc màu thổ cẩm và trong ánh mắt vẫn còn nguyên tinh khiết nguyên
nét ngây thơ của núi rừng. Các em là những mầm non được cha mẹ tin tưởng gửi
trao cho vị mục tử nhân lành là Cha xứ Phêrô Nguyễn Quang Doãn, cùng quý thầy
và quý anh chị đồng hành.
Đó là những đứa trẻ thật “đặc biệt”, mỗi em mang trong mình một hành trình đức
tin riêng, chẳng ai giống ai. Có em đã theo Chúa được vài năm; nhưng cũng có
những em mới chỉ biết đến Chúa qua đôi ba lần Cha lên bản để gieo những hạt
giống Tin Mừng đầu tiên, có gia đình mới đón nhận đức tin được một tháng, ba
tháng, hay vừa tròn một năm, còn non nớt như chồi cây vừa nhú khỏi lớp đất khô.
Những ngày đầu gặp nhau, sự rụt rè hiển hiện rõ ràng trên những khuôn mặt lấm
lem nắng gió, trên đôi bàn tay chai sạm vì quen cầm cuốc hơn cầm sách. Có em
còn lúng túng, chưa biết làm dấu thánh giá sao cho đúng; có em môi khẽ mấp máy
mà chưa thuộc trọn một lời kinh; và có những ánh mắt cứ cúi xuống, ngần ngại
không dám nhìn thẳng mỗi khi bước qua lớp học, như thể các em vẫn còn đang dò
dẫm tìm đường vào một thế giới hoàn toàn mới mẻ, nơi Thiên Chúa còn là một cái
tên vừa lạ vừa quen.
Nhưng rồi tôi nhận ra, chính sự rụt rè ấy mới là điều đẹp đẽ nhất. Bởi cho thấy đức tin nơi đây không phải là một bài học được truyền trao rồi khép lại, mà là một hạt giống đang được gieo xuống, đang lớn lên từng ngày, chậm rãi và bền bỉ, như măng tre âm thầm chọc đất vươn mình. Lời Chúa Giêsu vẫn còn vang giữa núi rừng này: "Cứ để trẻ em đến với Thầy, đừng ngăn cấm chúng, vì Nước Trời là của những ai giống như chúng" (Mt 19,14). Và giữa khoảng trời bao la của ngàn khơi, giáo xứ nhỏ bé ấy đã trở thành một mái nhà chung, một vòng tay đủ rộng để ôm ấp tất cả những tâm hồn đơn sơ, nhỏ bé…
Khoảng thời gian ấy, mỗi ngày trôi qua đều mang trong mình một dòng chảy âm
thầm của tình yêu, thứ tình yêu rất đỗi bình dị, lặng lẽ len vào từng giờ học,
từng bữa cơm chung, từng câu chuyện. Buổi sáng, chúng tôi cùng các em học Giáo
lý, học Thánh Kinh – những trang sách mở ra cho các em một thế giới của tình
yêu và ơn cứu độ; rồi đến những bài học nhân bản giản dị mà thấm thía, dạy các
em biết yêu thương, biết sẻ chia, biết sống tử tế. Buổi chiều, khi nắng đã dịu
bớt trên sườn đồi, lớp học lại chuyển sang một nhịp điệu khác, rộn ràng hơn,
tươi vui hơn với những giờ học đàn, học nhạc. Có em lần đầu tiên trong đời được
chạm vào những phím đàn, ngón tay còn lóng ngóng, vụng về; có em lại tỏ ra có
năng khiếu bẩm sinh, chỉ nghe qua vài lần đã có thể bắt nhịp theo giai điệu.
Nhưng dù nhanh hay chậm, các em đều học với một sự say mê, như thể âm nhạc
chính là cánh cửa để các em bước gần hơn đến với Thiên Chúa hơn.
Chiều chiều, khi hoàng hôn bắt đầu buông xuống nơi lưng đồi, cả thung lũng chìm dần trong một màu trắng mờ ảo như một tấm khăn voan phủ nhẹ lên vạn vật. Các em lại quy tụ nơi nhà nguyện nhỏ bé, thân thương để tham dự Thánh lễ và dâng trọn một ngày sống lên Chúa. Tiếng hát, tiếng kinh nguyện của các em cất lên ngân nga giữa không gian tĩnh lặng nghe như thể chính núi rừng cũng đang hòa nhịp cầu nguyện. Chính những giây phút bình dị mà ấm áp ấy đã âm thầm xóa nhòa mọi khoảng cách: khoảng cách giữa miền ngược với miền xuôi, giữa người hướng dẫn và các học viên, để cuối cùng chỉ còn đọng lại một tình anh em chân thành trong Đức Kitô.
Cuối tuần, tôi cùng quý Cha, quý Thầy và
các em lại lên đường đến với các điểm bản xa để dâng và phục vụ Thánh lễ. Tại
những nhà nguyện đơn sơ ấy, những đứa trẻ mới hôm nào còn ngập ngừng, e ấp nay
đã tự tin ôm đàn, cất tiếng hát đáp ca và xướng lời nguyện dâng lên Thiên Chúa
cùng cộng đoàn.
Thời gian trôi
qua, đức tin và sự trưởng thành cứ thế lặng lẽ lớn lên trong tâm hồn nhỏ bé:
đôi vai không còn khép nép, ánh mắt không còn e ngại, và giọng nói cũng chững
chạc dần qua từng Thánh lễ. Các em nhận ra mỗi ơn lành nhận được không phải để
giữ cho riêng mình, mà là để sẻ chia, đúng như lời Thánh Phêrô từng dạy: "Ơn
riêng Thiên Chúa đã ban, mỗi người phải dùng mà phục vụ người khác" (1
Pr 4,10).
Khóa hè vì thế
không gói gọn nơi khuôn viên của giáo xứ, mà đã trở thành một hành trình gieo
mầm đức tin sống động. Những "hạt giống" vừa được đón nhận hôm qua,
hôm nay đã biết tự tay gieo tiếp vào lòng bản làng; và cũng chính trên hành
trình ấy, các em đã trưởng thành, không chỉ vững vàng trong đức tin, mà còn tự
tin nhận ra giá trị của bản thân khi biết sống vì người khác.
Kỳ tích của Khóa
hè được khép lại bằng một Đêm hoan ca tạ ơn đong đầy cảm xúc. Cha xứ Phêrô đã
quy tụ con cái từ khắp các bản làng xa xôi; nhiều gia đình chẳng ngại đường xá
gập ghềnh, vượt qua từng con đèo dốc núi về nhà Đức Chúa, để cùng với các con
và cộng đoàn dâng lời tạ ơn Chúa sau một khóa học mùa hè trọn vẹn.
Bữa tiệc buffet ấm
cúng quây quần bên nhau, hòa cùng không khí rộn ràng của đêm hoan ca, đã dệt
nên một ký ức đẹp khó phai. Trên sân khấu lung linh dưới ánh đèn vàng, trước
ánh mắt yêu thương và sự động viên của Cha xứ, quý Thầy, các anh chị đồng hành
cùng cha mẹ, chính các em—những đứa trẻ mà chỉ mới hai tuần trước còn bỡ
ngỡ, lóng ngóng, rụt rè mà giờ đây đã tự tin cất cao tiếng hát, hòa mình
vào từng vũ điệu và hóa thân vào các vở kịch một cách hồn nhiên, như những
đóa hoa rừng vừa bung nở rạng rỡ sau cơn mưa dài.
Mỗi em là một mảnh
ghép nhỏ mộc mạc mà lung linh, cùng nhau dệt nên bức tranh kỳ diệu giữa lòng xứ
núi này . Người ta vẫn thường bảo Pác Nặm là vùng đất sỏi đá khô cằn. Nhưng đêm
ấy, tôi đã tận mắt chứng kiến sỏi đá nở hoa—không phải bằng một phép màu kỳ ảo,
mà bằng sự chân thành của trẻ thơ, bằng lòng nhiệt thành và sự hy sinh âm thầm
của vị mục tử cùng quý Thầy cô đồng hành. Lời ngôn sứ Isaia như ứng nghiệm trọn
vẹn ngay đêm đó: "Sa mạc và đồng khô cỏ cháy sẽ vui mừng, vùng đất khô
sẽ nhảy múa và nở hoa" (Is 35,1).
Chuyến đi khép
lại, như mọi cuộc gặp gỡ đẹp đẽ đều có lúc chia tay. Nhưng âm hưởng niềm vui
ngày hè nơi đại ngàn vẫn đọng lại da diết, như dư vị chén trà nóng giữa sương
lạnh vùng cao, càng để lâu càng đậm. Truyền giáo, suy cho cùng, không phải mang
đến điều to tát, mà là sự hiện diện, một cái nắm tay, cùng ăn, cùng ở, cùng cầu
nguyện, sưởi ấm nhau bằng chính Tình Yêu không cần gọi tên những vẫn lặng lẽ
lan tỏa.
Tôi thầm tạ ơn
Thiên Chúa vì một mùa hè đong đầy hồng ân và những kỷ niệm êm đềm nơi núi rừng
Pác Nặm. Nơi các em, tôi hiểu được thế nào là sự chân thành thuần khiết, hiểu
rằng tình yêu thương khi được trao đi bằng trái tim trọn vẹn sẽ luôn gõ cửa và
ở lại trong với những tâm hồn mộc mạc nhất. Đúng như Thánh Vịnh đã viết: "Người
đi trong nước mắt, gieo hạt giống gặt vui mừng" (Tv 126,5). Hạt Tin
Mừng gieo trên đá sỏi Pác Nặm hôm nay, chắc chắn sẽ tiếp tục vươn mình, đơm hoa
kết trái giữa chốn ngàn xanh bao la, dẫu người gieo có ở lại hay đã rời xa, bởi
trong thư Cr đã viết: "Tôi trồng, Apollô tưới, nhưng Thiên Chúa mới
làm cho mọc lên" (1 Cr 3,6).
Ai lên Pác Nặm ngày hè,
Mà nghe đá sỏi cũng se sẽ cười.
Sương giăng mấy lớp lưng đồi,
Trẻ thơ tay nhỏ nắm nơi tay mình.
Kinh chiều quyện giữa rừng xanh,
Lời ca chưa sõi mà thành lời thương.
Mai này xuôi bước dặm trường,
Còn nghe tiếng núi gọi nhường bước chân.
Hạt gieo trên đá cằn khô
Chờ mùa nắng ấm nở ngàn cánh hoa.
Đại ngàn – một khúc tạ ơn,
Người đi để lại chút hồn xôn xao.


Đăng nhận xét